"Maar Catrien, dat zijn grafbloemen!," zei ze geschokt.
Ik ben het natuurlijk nooit vergeten.
Maar hoe zit dat met die grote potten chrysanten die nu overal in Nederland op de stoep staan?
Dat zijn hier grafbloemen! Die wil je ook niemand die nog in levende lijve is, cadeau doen.
Op 1 november is het hier Toussaint, of wel Allerheiligen. Omdat dit een vrije dag is in Frankrijk, gebruikt(e) men die om overleden familie te eren en hun graf te bezoeken. Omdat de dag van de doden, op 2 november, erop volgde, was zoiets eigenlijk wel logisch. Het wordt ook wel gezegd dat de katholieken deze rituelen aanmoedigden om het heidense Halloween, de dag voor Allerheiligen, de kop in te drukken.
Toussaint valt ook in een periode dat de warme en zonnige dagen plaatsmaken voor donkerte en somberheid. Daar maakten volgens heidens geloof de voorouders gebruik van om uit hun graven te klimmen. Iets waar de katholieke kerk natuurijk niks van wilde weten. Maar ja, al voordat de commercie hier een slaatje uit ging slaan, was de geest uit de fles. Toch klopt er in deze regionen niks van het uit Amerika overgewaaide gebruik om verkleed langs de deuren te gaan om snoep op te halen (zoals bij ons op Sint Maarten): aanvankelijk gingen de armen van deur tot deur om in ruil voor wat voedsel te bidden voor de overledenen.
Het feit dat hier potten met chrysanten op de graven worden gezet, heeft ermee te maken dat deze plant juist in deze periode mooi bloeit; wat wil je nog meer.
Nou, er is meer, hier in de buurt gaan de gepofte kastanjes als zoete broodjes over de toonbank van de stalletjes die op pleinen en bij markten in de rook van hun open vuur deze vruchten roosteren en, verpakt in een puntzakje van krantenpapier (ja, leve de papieren pers) worden verkocht. En natuurlijk is dat ook weer een reden om een feestje te bouwen: de castanyada. De oorsprong van deze traditie is niet helemaal duidelijk, als zijn die tamme tukkels natuurlijk om deze tijd gewoon in het seizoen, net als die vreselijke pompoenen.
Een verklaring voor het eten van kastanjes is dat er op 31 oktober de hele nacht klokken werden geluid om mensen eraan te herinneren dat ze de doden moesten herdenken. Dat luiden was zwaar werk en om dat vol te houden kregen de luiders kastanjes en zoete wijn, daarbij gezelschap gehouden door de hele buurt - waar wijn is, is feest, moet je maar denken.
Naast de ietwat banale kastanjes worden er nu ook panellets gegeten, 'zoete broodjes' (ronde koekjes of bonbonnetjes) van gemalen amandel met suiker, gerold in pijnboompitten.
Wat de twee aan elkaar verbindt is de traditie dat kinderen kastanjes zouden verstoppen in huis, die dan door de overleden familieleden werden vervangen door de amandelkoekjes.
En dan hebben we hier in de regio ook nog de correfoc (de 'vuurloop') waarbij duivels (dat wil zeggen: 'als duivels verkleeden') met vuurwerk door de straten rennen om geesten te verdrijven met veel geknetter en geknal, en kabaal van trommels en drums.
Het zijn al met al allemaal tradities om in ere te houden en leven en dood te vieren, maar mogen die synthetische, witte slierten 'spinnenweb' die mensen in hun tuinhekken vlechten alsjeblieft uit de handel worden genomen, want daar blijven vogels en egels in hangen en echt geen voorouders!
Geen opmerkingen:
Een reactie posten